Je vermoeidheid te lijf – Annemarieke Fleming
Dit keer boekvindsels over een boek waar ik regelmatig uit put bij cliënten met vermoeidheidsklachten. Ik las het zelf twee jaar na mijn kankerbehandelingen, omdat mijn ongewone vermoeidheid nog steeds aanhield. Het gaf me inzicht en het hielp. Inmiddels weet ik dat de methode bij vele oorzaken van vermoeidheid helpt. ‘Na covid en kanker en bij chronische aandoeningen’ staat op de kaft. Ook bij chronische stress, vertellen mijn cliënten.
Energie-reserve
Een heel belangrijk inzicht dat me door dit boek in herinnering werd gebracht, is het belang van een energie-reserve. Tuurlijk wist ik mentaal wel dat het zo werkt. In groen zie je hier de energie die je dagelijks bijslaapt en weer verbruikt. In geel je reserve-energie, die je nodig hebt bij piekbelasting. Bijvoorbeelds als je plotseling een kapotte wasmachine hebt, of een alarmerend telefoontje van een dierbare waardoor je direct in de auto moet springen. Wanneer jouw energie huishouding op orde is, kun je dat goed aan en is de reserve voorraad binnen een paar dagen weer op peil. Maar bij langdurige of heftige ziekteprocessen, of bij chronische aandoeningen (ook bij chronische stress) kun je in het rechter plaatje terecht komen. De reserves raken op, en vaak slaap je slechter waardoor ook het dagelijkse energie voorraadje achteruit gaat. Je komt in een fase van uitputting terecht. Ik had in mijn proces dit plaatje nodig om eindelijk toe te geven dat ik met ‘hop schouders eronder en doorgaan’ de reserve-energie niet aan ging vullen. Met dat overlevingsmechanisme zat ik vast in het rechter plaatje.
Ontregeling stressresponssysteem
Dit boek legt uitgebreid uit hoe het stressresponssyteem werkt en hoe het bij aanhoudende stress kan ontregelen. Het bevat werkboekvragen om jouw eigen situatie in kaart te brengen. Voor mij gaf de uitleg over ons immuunsysteem, dat overactief stofjes aan kan blijven maken (‘laaggradige ontstekingsreacties), veel helderheid. Deze stofjes zetten ons brein aan tot het vertonen van ziektegedrag. Ons brein wil beschermen en laat ons (soms te vaak) rust nemen, waardoor conditie en spierkracht verder achteruit gaat. Een vicieuze cirkel die richting uitputting leidt. Voor mij was de eye-opener hierin dat ‘luisteren naar je lichaam’ wat genuanceerder ligt dan ‘ik voel me moe, ik ga even liggen’. Bij langdurige vermoeidheid of uitputting is er wat anders nodig.
Opbouw van reserves
Je lichaam heeft rust nodig, voor de opbouw van reserves. Maar luisteren naar je brein legt je mogelijk teveel lam als je naar vermoeidheidssignalen luistert. Of laat je juist teveel doorgaan vanuit een oude overlevingsstrategie. Dit boek helpt je een frequentie bepalen van korte liggende rustmomenten, klok gestuurd in plaats van symptoom gestuurd, die helpen jouw energie-reserve weer op te bouwen. Mij hielpen vier liggende kwartiertjes op een dag al beter dan ik had durven dromen. Fleming schrijft: ‘Door het toepassen van korte, frequente liggende rustmomenten door de dag heen, krijgt het parasympathische zenuwstelsel (de rust/reparatie/herstelmodus) meer ruimte. De hartslag kalmeert, de ademhaling wordt rustiger en dieper, de bloeddruk daalt. Zonder dat daarbij de nadelige effecten optreden van lang achtereen rusten overdag.’ Ik sliep niet en mijn gedachten gingen alle kanten op, maar toch kon ik de diepe ontspanning voelen die ik bereikt had, op het moment dat mijn wekkertje weer ging. Het lijf trok zo zijn eigen conclusies, wat mijn hoofd er ook van vond. Binnen een paar dagen was ik overtuigd dat deze methode werkte, wat me hielp om vol te houden om op onhandige momenten toch even te gaan liggen.
Detectivewerk
Dit boek biedt werkboekvragen om op zoek te gaan naar ziekte-overstijgende aspecten van vermoeidheid. ‘Hoe vermoeider we zijn, hoe eerder ons brein beslissingen neemt op de automatische piloot’, schrijft Fleming. Ze helpt bij het in kaart brengen van veel voorkomende vicieuze cirkels die het stressresponssysteem in de uitputtende aan-stand laten staan. Daar herken ik veel van wat ik ook uitzoek met cliënten in mijn praktijk. Ik noem dat de ‘fabrieksinstellingen’, hoe je de dingen al jong geleerd hebt in het gezin waar je bent opgegroeid. Heb je bijvoorbeeld vaak ‘niet zeuren, doorgaan’ gehoord? Of kan/mag je niet lang stilzitten van jezelf? Of moeten dingen die je doet nuttig zijn? Zo maar wat voorbeelden die jou ook zonder ziekte wellicht te hard laten werken of minder makkelijk laten rusten. Iets om rekening mee te houden als je deze methode van rusten gaat uitvoeren. Heb je hulp nodig met het doorbreken van patronen, kom dan eens kennismaken in mijn praktijk.
Mijn lichaam en ik
Tot slot nog mijn favoriete oefening uit dit boek: schrijf een brief aan je lichaam, en een brief van jouw lichaam aan jou. Ik was tevoren een beetje sceptisch maar ben er toch voor gaan zitten. En diep ontroerd wat hier naar boven kwam. Ik lees mijn brieven af en toe nog eens terug. Tot mijn verbazing bevatten ze, naast tips over het omgaan met mijn energieniveau, ook geruststellende woorden voor andere dingen waar ik soms mee kamp, rond mijn aangezichtsverlamming en genezing van kanker. Inzichten die pas tevoorschijn kwamen toen mijn pen zijn gang ging. Een mooi voorbeeld hoe dit boek je op vele manieren naar je vermoeidheid laat kijken, met -wat mij betreft- verbluffend resultaat!
